Lot: tiêu chuẩn, mini và micro

Mỗi lệnh trên XAU/USD gắn với một số đơn vị nhất định. Số đơn vị đó là thứ quyết định lãi lỗ thay đổi nhanh hay chậm. Lot chỉ là cách gọi gọn của số đơn vị. Một lot tiêu chuẩn tương ứng 100.000 đơn vị. Mini bằng một phần mười, tức 10.000 đơn vị. Micro bằng một phần trăm, tức 1.000 đơn vị.

Với XAU/USD, giá thường được niêm yết đến hai chữ số thập phân. Một bước giá nhỏ nhất ở hàng thập phân thứ hai là 0,01. Nếu giá đi từ 2.410,00 lên 2.410,01, đó là một bước như vậy. Số tiền một bước đổi thành bao nhiêu phụ thuộc vào số đơn vị trong lệnh. Lệnh càng nhiều đơn vị, mỗi bước càng đáng kể.

Lấy ví dụ một bước 0,01. Với 1.000 đơn vị, một bước đổi thành 10 đơn vị tiền báo giá. Với 10.000 đơn vị, con số đó là 100. Với 100.000 đơn vị, con số đó là 1.000. Quy đổi sang đồng theo tỷ giá 1 USD = 25.000 ₫, ba mức đó lần lượt là 250 ₫, 2.500 ₫ và 25.000 ₫. Cách tính chỉ là nhân số đơn vị với bước giá, rồi nhân với tỷ giá quy đổi.

Ba con số trên chênh nhau đúng mười lần. Đó là lý do chọn sai cỡ lot thì cùng một biến động giá lại cho kết quả rất khác. Người mới thường chỉ nhìn giá, ít nhìn số đơn vị đứng sau lệnh. Nhưng số đơn vị mới là phần khuếch đại. Giá đi cùng một đoạn, lệnh lớn gấp mười lần thì lãi lỗ cũng lớn gấp mười lần. Điều này đúng cho cả chiều lãi và chiều lỗ.

Ký quỹ là phần tiền bị giữ lại khi mở lệnh. Số tiền này không mất đi, nhưng tạm thời không dùng được cho lệnh khác. Mức ký quỹ phụ thuộc vào giá trị danh nghĩa của lệnh và tỷ lệ ký quỹ mà nơi mở tài khoản áp dụng. Tỷ lệ đó khác nhau giữa các nơi. Vì vậy cùng một cỡ lot, hai tài khoản có thể cần hai số tiền khác nhau.

Giả sử một nơi áp dụng tỷ lệ sao cho 0,10 lot cần khoảng 6.050.000 ₫. Con số này chỉ là ví dụ cho dễ theo dõi. Khi đó 0,05 lot cần khoảng một nửa, tức 3.025.000 ₫. Còn 0,01 lot cần khoảng một phần mười của 0,10 lot, tức 605.000 ₫. Phép chia này đúng khi tỷ lệ ký quỹ không đổi giữa các cỡ lot.

Số dư khả dụng là phần còn lại sau khi trừ tiền ký quỹ. Nếu tài khoản có 12.500.000 ₫ và mở 0,10 lot, phần còn lại khoảng 6.450.000 ₫. Nếu mở 0,05 lot, phần còn lại khoảng 9.475.000 ₫. Nếu mở 0,01 lot, phần còn lại khoảng 11.895.000 ₫. Phần còn lại này chịu được biến động giá trước khi tài khoản bị yêu cầu thêm tiền.

Vì thế cỡ lot không chỉ đổi số tiền lãi lỗ mỗi bước. Nó còn đổi khoảng trống còn lại trong tài khoản. Lệnh càng lớn, khoảng trống càng hẹp. Một đoạn giá đi ngược ngắn cũng có thể ăn hết khoảng trống đó. Người mới nên nhìn cả hai con số cùng lúc. Số tiền ký quỹ cho biết mở được hay không. Số dư khả dụng cho biết chịu được bao lâu.

Chênh lệch giá mua bán là khoảng cách giữa giá mua và giá bán tại cùng một thời điểm. Khoảng cách này được tính bằng bước giá. Với lệnh nhỏ, chi phí đó nhỏ. Với lệnh lớn, cùng khoảng cách đó nhân lên theo số đơn vị. Nếu chênh lệch là 0,30 và lệnh có 1.000 đơn vị, chi phí khoảng 300 đơn vị tiền báo giá, tức khoảng 7.500 ₫. Với 100.000 đơn vị, chi phí khoảng 750.000 ₫.

Phí qua đêm là khoản có thể bị trừ khi giữ lệnh qua một mốc thời gian nhất định trong ngày. Mức phí này thay đổi giữa các nơi và thay đổi theo từng giai đoạn. Có nơi cộng, có nơi trừ, có nơi không áp dụng cho một số loại tài khoản. Vì nó thay đổi, không thể lấy một con số cố định để tính trước. Cách duy nhất là xem bảng phí của nơi mở tài khoản.

Cả hai khoản trên đều tỷ lệ với số đơn vị. Điều đó có nghĩa là chi phí không cố định cho mọi cỡ lot. Một lệnh micro chịu chi phí nhỏ hơn nhiều so với lệnh tiêu chuẩn cho cùng một đoạn giá. Đổi lại, lãi cũng nhỏ hơn. Đây là đánh đổi, không phải cách né chi phí. Không có cỡ lot nào làm chi phí biến mất.

Một điểm nữa là số lot có thể bị làm tròn. Nhiều nơi chỉ cho nhập lot theo bước nhất định, chẳng hạn 0,01. Nếu bạn muốn 0,015, hệ thống có thể làm tròn lên hoặc xuống. Việc làm tròn này đổi số đơn vị thực tế của lệnh. Vì vậy nên kiểm tra lại con số hiển thị sau khi đặt lệnh. Con số hiển thị mới là con số bạn thật sự kiểm soát.

Sau khi mở lệnh, màn hình thường hiện vài thông tin quan trọng. Đó là số lot, giá vào lệnh, giá hiện tại và số tiền lãi hoặc lỗ tạm tính. Bốn thông tin này đủ để kiểm tra xem lệnh có đúng như dự tính không. Nếu số lot khác với ý định, nên xử lý ngay thay vì chờ.

Số tiền lãi lỗ tạm tính là con số thay đổi liên tục theo giá. Nó chưa phải kết quả cuối cùng. Kết quả cuối cùng chỉ chốt khi lệnh đóng. Trong lúc lệnh còn mở, con số đó có thể đảo chiều. Vì vậy đừng coi nó là tiền đã có. Hãy coi nó là ước lượng tại một thời điểm.

Cách kiểm tra đơn giản là lấy số tiền lãi lỗ chia cho số bước giá đã đi. Kết quả cho biết mỗi bước đang đổi thành bao nhiêu đồng trên tài khoản của bạn. Con số này phụ thuộc vào cỡ lot và tỷ giá quy đổi. Nó cũng phụ thuộc vào chênh lệch giá mua bán và phí nếu có. Vì vậy nó có thể khác con số tính tay.

Ghi lại con số này cho vài lệnh đầu tiên. Sau vài lần, bạn sẽ biết cỡ lot nào khiến tài khoản biến động quá nhanh. Đó là cách chọn cỡ lot dựa trên số liệu của chính mình. Không có cỡ lot đúng cho tất cả mọi người. Chỉ có cỡ lot phù hợp với số tiền bạn chấp nhận mất trong một lệnh.

Mọi con số trong bài này là ví dụ. Chúng không phải báo giá hay điều kiện thật của bất kỳ nơi mở tài khoản nào. Tỷ lệ ký quỹ, chênh lệch giá mua bán, phí qua đêm và cách làm tròn lot đều khác nhau giữa các nơi. Hãy đọc bảng điều kiện cụ thể trước khi mở lệnh. Ở Việt Nam, hoạt động này thuộc phạm vi quản lý của SSC, và việc nạp tiền thường thực hiện qua chuyển khoản ngân hàng.

Phần này hướng dẫn cách đi từ số tiền chấp nhận mất đến cỡ lot cụ thể. Thứ tự là xác định số tiền, quy ra số bước giá chịu được, rồi chọn cỡ lot nhỏ nhất phù hợp. Làm theo thứ tự này giúp tránh chọn lot theo cảm giác.

Trước hết, chọn một số tiền bạn sẵn sàng mất trong một lệnh. Số này nên là phần nhỏ của số dư, không phải toàn bộ. Ví dụ với tài khoản 12.500.000 ₫, một mức nhỏ có thể là vài trăm nghìn đồng. Con số cụ thể do bạn quyết định. Không có tỷ lệ nào đúng cho mọi người.

Tiếp theo, ước lượng số bước giá mà giá XAU/USD có thể đi ngược trước khi bạn đóng lệnh. Lấy số tiền chấp nhận mất chia cho số bước đó. Kết quả là số tiền mỗi bước được phép đổi. Từ đó chọn cỡ lot có mức mỗi bước không vượt con số này. Nếu không có cỡ lot nào phù hợp, giảm số tiền hoặc chấp nhận ít đơn vị hơn.

Sau đó kiểm tra lại bằng số dư khả dụng. Nếu tiền ký quỹ chiếm phần lớn số dư, cỡ lot đó quá lớn dù mức mỗi bước có vẻ chấp nhận được. Mục tiêu là còn đủ khoảng trống cho giá dao động. Cuối cùng, ghi lại kết quả thực tế của vài lệnh. So sánh với con số tính tay để biết chênh lệch do đâu.

Các bước dưới đây lặp lại quy trình này theo thứ tự cố định. Mỗi bước chỉ dùng số liệu bạn tự có. Không bước nào cần dự đoán giá sẽ đi đâu. Mục đích là chọn cỡ lot trước khi mở lệnh, không phải sau khi đã lỗ.