Chuyển đến nội dung

03 · Cấp độ 3Khối lượng vị thế, mức sụt giảm, lệnh gọi ký quỹ, và những thói quen làm cạn tài khoản nhanh hơn bất kỳ điểm vào lệnh tồi nào. Mười hai bài học.

Rủi ro và tâm lý: cách tài khoản tồn tại

  1. 3.1

    Rủi ro mỗi lệnh: quy tắc 1-2%

    Quyết định số tiền bạn có thể mất cho một lệnh trước khi quyết định bất cứ điều gì khác. Mọi thứ phía sau — khối lượng, dừng lỗ, mục tiêu — đều theo con số đó.

  2. 3.2

    Tính khối lượng vị thế

    Rủi ro bằng tiền, chia cho khoảng cách dừng lỗ tính bằng pip, chia cho giá trị pip. Ba con số bạn đã có, theo thứ tự đó.

  3. 3.3

    Rủi ro và lợi nhuận

    Tỷ lệ giữa dừng lỗ và mục tiêu ảnh hưởng thế nào đến tỷ lệ thắng bạn cần. Phép tính là cố định; tỷ lệ bạn thực sự có được thì không.

  4. 3.4

    Sụt giảm và chuỗi thua lỗ

    Mức tài khoản giảm từ đỉnh cao nhất là bao nhiêu, và tại sao một chuỗi thua lỗ là bình thường chứ không phải bằng chứng cho thấy có gì đó hỏng.

  5. 3.5

    Cuộc gọi ký quỹ và đóng vị thế

    Hai ngưỡng mà tại đó sàn giao dịch cảnh báo bạn và sau đó đóng các vị thế của bạn, và những con số đưa tài khoản đến các ngưỡng đó.

  6. 3.6

    Sợ hãi, tham lam và FOMO

    Ba trạng thái mà nhà giao dịch phá vỡ quy tắc của chính mình, và cảm giác của từng trạng thái từ bên trong khi nó xảy ra.

  7. 3.7

    Giao dịch quá mức và đuổi theo thua lỗ

    Hai mô hình biến một giao dịch tồi thành một tuần tồi tệ: giao dịch thường xuyên hơn kế hoạch cho phép, và tăng khối lượng để gỡ lại.

  8. 3.8

    Kỷ luật: những quy tắc bạn không phá vỡ

    Một thói quen ngắn được viết ra trước, trong và sau phiên giao dịch — phần của giao dịch giống nhau mỗi ngày.

  9. 3.9

    Tín hiệu, robot và sao chép giao dịch

    Ba cách để giao quyết định cho người khác, mỗi cách thực sự sao chép những gì, và điều gì vẫn là rủi ro của bạn bất kể thế nào.

  10. 3.10

    Kiểm tra sàn giao dịch trong sổ đăng ký địa phương

    Sổ đăng ký ở đâu, gõ gì vào đó, và những câu trả lời nào có nghĩa là giấy phép không bao gồm những gì bạn được chào mời.

  11. 3.11

    Thuế đối với giao dịch ở quốc gia của bạn

    Cơ quan nào muốn biết về kết quả giao dịch, chúng được coi là loại thu nhập gì, và những hồ sơ cần giữ từ đầu.

  12. 3.12

    Rút tiền của bạn ra

    Con đường một lệnh rút tiền đi qua, mỗi bước giữ nó bao lâu, và những kiểm tra ngăn chặn một lệnh rút tiền.

Mức này dạy điều gì và vì sao nó khác hai mức trước

Định nghĩa cốt lõi của mức này là: rủi ro trên một lệnh là số tiền bạn chấp nhận mất nếu lệnh đó sai, được tính trước khi bạn bấm nút, chứ không phải số tiền bạn hy vọng kiếm được. Hai mức đầu dạy bạn đọc giá, đặt lệnh và hiểu công cụ. Mức này dạy bạn giữ tài khoản còn sống qua nhiều lệnh, kể cả chuỗi lệnh thua.

Trước mức này, một người mới thường nghĩ câu hỏi quan trọng là mua hay bán, và vào lúc nào. Sau mức này, câu hỏi quan trọng trở thành: nếu sai thì mất bao nhiêu, khối lượng bao nhiêu là vừa, và khi nào phải dừng. Cùng một lệnh XAU/USD quanh 2,410.00 có thể là rủi ro nhỏ với người này và rủi ro rất lớn với người khác, chỉ vì khối lượng khác nhau.

Điểm dễ hiểu sai nhất là nghĩ rủi ro nằm ở điểm vào lệnh. Điểm vào lệnh tồi làm bạn mất tiền một lần. Khối lượng quá lớn, chuỗi thua kéo dài và thói quen gỡ gạc làm bạn mất tài khoản. Đó là lý do mười hai bài học ở đây tập trung vào con số và hành vi, không vào dự đoán giá.

Thứ tự các ý được xây lên nhau

Mạch học bắt đầu bằng một con số duy nhất: rủi ro mỗi lệnh, thường được nhắc trong khoảng 1-2% số dư. Con số đó chỉ có nghĩa khi bạn biết tính khối lượng vị thế từ khoảng cách tới điểm dừng lỗ. Không có điểm dừng lỗ thì không có cách nào tính khối lượng, và ngược lại.

Từ đó mức đi sang mặt còn lại của cùng một phép tính: rủi ro và lợi nhuận. Một lệnh có thể đúng hướng nhưng vẫn không đáng đặt nếu phần thua lớn hơn phần thắng quá nhiều. Tiếp theo là sụt giảm và chuỗi thua lỗ, vì chuỗi thua là chuyện bình thường, không phải dấu hiệu bạn kém cỏi. Hiểu điều này giúp bạn không tăng khối lượng đúng lúc nên giảm.

Phần sau chuyển từ con số sang hành vi: lệnh gọi ký quỹ và việc bị đóng vị thế, sợ hãi, tham lam, FOMO, giao dịch quá mức, đuổi theo thua lỗ. Cuối cùng là những việc ít được nói tới nhưng quyết định tiền có về tay bạn hay không: kiểm tra sàn trong sổ đăng ký địa phương, thuế, và rút tiền. Một tài khoản có lãi trên màn hình nhưng không rút được thì không phải là lãi.

Chỗ người mới hay vấp và thời gian thật

Vấp phổ biến nhất là đặt khối lượng theo cảm giác. Người mới nhìn số dư, thấy còn nhiều, và mở lệnh lớn hơn quy tắc cho phép. Một lệnh như vậy có thể thắng, và chính lần thắng đó dạy sai: nó khiến lần sau bạn lặp lại với khối lượng còn lớn hơn. Vấp thứ hai là bỏ qua điểm dừng lỗ vì tin rằng giá sẽ quay lại.

Vấp thứ ba là đuổi theo thua lỗ trong cùng một ngày. Vấp thứ tư là tin vào tín hiệu, robot hoặc sao chép giao dịch mà không hiểu chúng vận hành thế nào. Không có nguồn nào ở đây được giới thiệu, và điều cần nhớ chỉ là: nếu bạn không hiểu vì sao một lệnh được mở, bạn cũng không biết khi nào nên đóng nó.

Về thời gian, đây là mức dài nhất trong ba mức. Đọc kỹ và làm bài tập tính khối lượng cho từng bài có thể mất khoảng hai đến ba tuần, mỗi ngày ba mươi đến bốn mươi lăm phút. Không có cách rút ngắn trung thực. Việc tính khối lượng và ghi lại lý do vào lệnh phải trở thành thói quen trước khi bạn tăng khối lượng, và thói quen thì cần số lần lặp lại, không cần tốc độ.

Làm một lần, từng bước

Bạn sắp đi qua mức này theo đúng thứ tự: hiểu rủi ro trên một lệnh, tính được khối lượng, rồi xử lý phần hành vi và phần hành chính. Làm lần lượt, đừng nhảy tới phần rút tiền trước khi đã tính được khối lượng.

  1. 01

    Chốt mức rủi ro mỗi lệnh bằng con số

    Chọn một tỷ lệ phần trăm cố định trong khoảng 1-2% số dư và viết nó ra. Quy đổi thành số tiền bằng dong, ví dụ với số dư 20.000.000 ₫ thì 1% là 200.000 ₫. Con số này là mức trần cho mỗi lệnh, không phải mục tiêu. Giữ nguyên nó cho tới khi bạn có ít nhất vài chục lệnh được ghi lại.

  2. 02

    Tính khối lượng từ khoảng cách tới điểm dừng lỗ

    Xác định điểm dừng lỗ trước, rồi mới tính khối lượng. Lấy số tiền rủi ro chia cho khoảng cách đó để ra khối lượng. Với XAU/USD quanh 2,410.00, khoảng cách càng xa thì khối lượng càng nhỏ, và giá trị mỗi bước giá thay đổi tuỳ sàn, nên hãy kiểm tra thông số hợp đồng trên sàn bạn dùng.

  3. 03

    Ghi lại mỗi lệnh trước khi mở

    Viết ra lý do vào lệnh, điểm dừng lỗ, mức chốt lời dự kiến và khối lượng. Nếu không viết được lý do trong một câu, bạn chưa có lý do. Bản ghi này là thứ duy nhất cho bạn thấy thói quen nào đang làm cạn tài khoản.

  4. 04

    Đặt giới hạn cho ngày và cho tuần

    Chọn số lệnh tối đa mỗi ngày và mức thua tối đa mỗi tuần, rồi dừng khi chạm mức đó. Giới hạn này bảo vệ bạn khỏi việc đuổi theo thua lỗ trong lúc nóng. Nó chỉ có tác dụng nếu bạn dừng thật, kể cả khi thấy một lệnh rất đẹp.

  5. 05

    Kiểm tra sàn và điều kiện rút tiền

    Xem sàn có trong sổ đăng ký của SSC hay không, và đọc kỹ điều kiện rút tiền trước khi nạp. Hỏi rõ phí, thời gian xử lý và giấy tờ cần thiết. Ở Việt Nam, nạp và rút thường qua chuyển khoản ngân hàng, nhưng từng sàn quy định khác nhau.

  6. 06

    Tìm hiểu nghĩa vụ thuế trước khi giao dịch

    Cách xử lý thuế với hoạt động giao dịch thay đổi tuỳ quốc gia và tuỳ trường hợp. Đừng dựa vào lời kể trên mạng. Hãy hỏi cơ quan thuế hoặc người làm kế toán có chuyên môn để biết bạn cần làm gì.

Câu hỏi thường gặp tiếp theo

Tôi nên chọn khối lượng bao nhiêu cho lệnh đầu tiên?

Không có con số chung cho mọi tài khoản. Cách làm là chọn trước số tiền bạn chấp nhận mất, thường trong khoảng 1-2% số dư, rồi tính khối lượng từ khoảng cách tới điểm dừng lỗ. Nếu khoảng cách đó rộng, khối lượng phải nhỏ hơn. Nếu bạn chưa tính được khối lượng từ hai con số này, hãy giữ khối lượng nhỏ nhất mà sàn cho phép cho tới khi tính được.

Chuỗi thua bao nhiêu lệnh thì nên dừng lại?

Không có ngưỡng đúng cho mọi người, vì nó phụ thuộc quy tắc bạn tự đặt. Điều quan trọng là bạn đặt ngưỡng đó trước khi bắt đầu, lúc bạn còn bình tĩnh. Khi đã chạm ngưỡng, việc dừng lại là thực hiện một quy tắc đã có, không phải thừa nhận thất bại. Nhiều người chọn dừng theo mức sụt giảm của tài khoản thay vì đếm số lệnh.

Lệnh gọi ký quỹ xảy ra khi nào và tôi mất gì?

Nó xảy ra khi vốn chủ sở hữu trong tài khoản xuống dưới mức ký quỹ mà sàn yêu cầu. Lúc đó sàn có thể yêu cầu bạn nộp thêm tiền, hoặc tự đóng một phần hay toàn bộ vị thế. Việc đóng vị thế do sàn thực hiện có thể rơi vào thời điểm bất lợi. Mức ký quỹ và cách xử lý khác nhau giữa các sàn, nên bạn cần đọc bảng điều khoản cụ thể của sàn mình dùng.

Tôi kiểm tra một sàn có được cấp phép ở Việt Nam hay không bằng cách nào?

Ở Việt Nam, cơ quan quản lý thị trường chứng khoán là SSC. Bạn tra tên pháp nhân của sàn trong danh sách công bố của SSC, chứ không chỉ nhìn logo trên trang web của sàn. Một cái tên xuất hiện trong danh sách đó vẫn cần bạn đọc đúng loại giấy phép và phạm vi hoạt động được phép. Nếu không tìm thấy, hãy coi đó là thông tin bạn chưa xác minh được, không phải bằng chứng sàn đó hợp pháp.

Tôi nộp và rút tiền bằng cách nào, và mất bao lâu?

Với nhiều sàn, cách nộp và rút phổ biến là chuyển khoản ngân hàng. Thời gian xử lý và mức phí thay đổi tuỳ sàn và tuỳ ngân hàng, nên không có một con số chung. Trước khi nộp một khoản lớn, hãy thử rút một khoản nhỏ để biết quy trình thực tế. Một tài khoản hiện lãi trên màn hình nhưng không rút được thì khoản lãi đó chưa có ý nghĩa.

Thuế với giao dịch được tính thế nào?

Cách tính thuế phụ thuộc quy định của quốc gia nơi bạn cư trú và tình trạng cư trú thuế của bạn. Ở Việt Nam, quy định có thể thay đổi theo thời gian, nên con số đúng hôm nay có thể khác sang năm. Trang này không đưa ra mức thuế cụ thể vì làm vậy sẽ là đoán. Hãy hỏi cơ quan thuế địa phương hoặc một người làm kế toán có chuyên môn về thu nhập từ đầu tư.

Các từ dùng trên trang này

Rủi ro mỗi lệnh
Số tiền bạn chấp nhận mất nếu một lệnh sai, được tính trước khi bạn bấm nút. Nó là một con số bạn chọn, không phải kết quả của lệnh. Con số này thường được nói trong khoảng 1-2% số dư, nhưng tỷ lệ cụ thể là do bạn quyết định.
Khối lượng vị thế
Độ lớn của lệnh bạn mở, tính theo đơn vị mà sàn quy định. Khối lượng quyết định một biến động giá nhỏ ảnh hưởng tới tài khoản của bạn nhiều hay ít. Cùng một lệnh XAU/USD quanh 2,410.00 có thể là rủi ro nhỏ với người này và rất lớn với người khác, chỉ vì khối lượng khác nhau.
Sụt giảm
Mức giảm của tài khoản so với đỉnh cao nhất trước đó. Nó đo phần bạn đã mất, không đo việc bạn có đang giao dịch tốt hay không. Sụt giảm sâu đòi hỏi một mức lãi lớn hơn để quay lại điểm cũ.
Lệnh gọi ký quỹ
Yêu cầu nộp thêm tiền, hoặc việc sàn tự đóng vị thế, khi vốn chủ sở hữu xuống dưới mức ký quỹ yêu cầu. Đây là cơ chế bảo vệ sàn, không phải bảo vệ bạn. Cách xử lý và mức ký quỹ khác nhau giữa các sàn.
FOMO
Việc mở lệnh vì sợ bỏ lỡ một chuyển động giá đang diễn ra, chứ không vì bạn đã có kế hoạch từ trước. Nó thường dẫn tới khối lượng lớn hơn quy tắc cho phép và điểm vào lệnh tồi. Dấu hiệu nhận biết là bạn bấm nút trong lúc đang nhìn giá chạy.
SSC
Cơ quan quản lý thị trường chứng khoán ở Việt Nam. Bạn dùng danh sách công bố của SSC để kiểm tra một sàn có được cấp phép hay không. Sự xuất hiện trong danh sách cần được đọc kèm loại giấy phép và phạm vi hoạt động.

Điều cần ghi nhớ

  • Rủi ro trên một lệnh là số tiền bạn chọn mất trước khi bấm nút, không phải số tiền bạn hy vọng kiếm.
  • Không có điểm dừng lỗ thì không tính được khối lượng, và ngược lại.
  • Chuỗi thua là chuyện bình thường; thói quen tăng khối lượng để gỡ mới là thứ làm cạn tài khoản.
  • Lãi chỉ có nghĩa khi tiền rút được, sau khi đã kiểm tra sàn và hiểu nghĩa vụ thuế của mình.

Bản tóm tắt in được

Mọi bài học trong cấp độ này trên vài trang, kèm các con số đã tính. Để đọc khi rời màn hình.

Tải xuống · PDF · 12
Hãy bắt đầu ở bài đầu tiên nếu đây là điều mới. Nếu bạn đã có tài khoản, Cấp 3 là phần giữ được nó.Linhngười hướng dẫn khóa học của bạn