Dòng tiền thông minh: khối lệnh, FVG, thanh khoản
Giả định đằng sau mọi thuật ngữ về dòng tiền thông minh
Khối lệnh, FVG, thanh khoản và quét thanh khoản đều dựa trên một giả định chung: có những lệnh lớn không thể khớp hết trong một lần, nên chúng phải để lại dấu vết trên biểu đồ. Giả định này không phải là sự thật được kiểm chứng, mà là một cách diễn giải dữ liệu giá. Bạn chỉ nhìn thấy giá và khối lượng giao dịch, không nhìn thấy danh tính hay ý định của người đặt lệnh. Vì vậy, mọi thuật ngữ dưới đây chỉ là tên gọi cho hình dạng giá, không phải bằng chứng về hành động của một nhóm người cụ thể.
Một khối lệnh được cho là vùng giá mà một lệnh lớn chưa khớp hết, thường được đánh dấu bằng một cây nến có thân dài hoặc một vùng giá đi ngang ngắn. FVG là khoảng trống giữa hai cây nến liền kề, nơi giá được cho là đã nhảy qua mà không giao dịch đủ. Thanh khoản là các mức giá có nhiều lệnh chờ, thường quanh đỉnh hoặc đáy gần đây. Quét thanh khoản là khi giá vượt qua một mức như vậy rồi quay đầu, và người ta cho rằng các lệnh lớn đã khớp vào phần thanh khoản đó. Bốn thuật ngữ này mô tả cùng một câu chuyện từ bốn góc nhìn khác nhau.
Điểm cần nhớ là không có thuật ngữ nào trong số này đi kèm một con số xác nhận. Không có ngưỡng khối lượng nào biến một cây nến thành khối lệnh, và không có độ rộng nào biến một khoảng trống thành FVG đúng nghĩa. Mỗi người đọc biểu đồ tự chọn ngưỡng cho mình, và ngưỡng đó thay đổi theo khung thời gian. Vì vậy, hai người nhìn cùng một biểu đồ có thể đánh dấu hai vùng khác nhau và cả hai đều không sai về mặt kỹ thuật. Đây là lý do các thuật ngữ này hữu ích để giao tiếp, nhưng không hữu ích để ra quyết định một mình.
Cách kiểm tra một vùng được cho là khối lệnh hoặc FVG
Khi bạn đã đánh dấu một vùng, bước kiểm tra đầu tiên là ghi lại mức giá cụ thể thay vì mô tả bằng lời. Với XAU/USD quanh 2.410,00, một khối lệnh có thể được ghi là từ 2.408,00 đến 2.410,00. Một FVG có thể được ghi là từ 2.412,00 đến 2.414,00. Việc ghi thành hai con số giúp bạn kiểm tra lại sau này và so sánh với giá thực tế. Nếu bạn chỉ nhớ mang máng là vùng đó ở quanh đây, bạn không thể biết mình đã đúng hay sai.
Bước thứ hai là chờ giá đóng cửa trước khi kết luận. Giả sử giá quét lên 2.416,00 từ mức thanh khoản 2.415,00, rồi đóng cửa ở 2.414,50. Chênh lệch giữa đỉnh quét và mức thanh khoản là 2.416,00 trừ 2.415,00 bằng 1,00 đơn vị giá. Nhưng giá đóng cửa lại thấp hơn đỉnh quét 2.416,00 trừ 2.414,50 bằng 1,50 đơn vị giá. Con số thứ hai cho thấy giá đã quay đầu trong cùng cây nến, điều mà nhìn đỉnh quét không thấy được. Đóng cửa là dữ liệu đã hoàn tất, còn đỉnh trong nến là dữ liệu tạm thời.
Bước thứ ba là so vùng đó với số tiền bạn chấp nhận mất cho một lệnh. Ví dụ, bạn tách 500.000 ₫ từ 2.500.000 ₫, còn lại 2.000.000 ₫. Nếu vùng khối lệnh rộng 2,00 đơn vị giá và bạn không biết điểm dừng lỗ nằm ở đâu trong vùng đó, bạn không thể tính được số tiền mất tối đa. Khi không tính được, cách xử lý là bỏ qua, không phải đoán. Việc kiểm tra này không xác nhận vùng có đúng là khối lệnh hay không; nó chỉ cho biết bạn có đủ thông tin để hành động hay chưa.
Vì sao cùng một hình dạng giá có thể do nhiều nguyên nhân
Giá quét qua 2.415,00 rồi quay xuống có thể do một lệnh lớn khớp vào thanh khoản, nhưng cũng có thể do một tin tức bất ngờ, một đợt chốt lời của người giao dịch nhỏ lẻ, hoặc đơn giản là thanh khoản mỏng vào thời điểm đó. Bạn không có cách nào phân biệt các nguyên nhân này chỉ bằng biểu đồ giá. Vì vậy, khi thấy một hình dạng quen thuộc, việc gán ngay cho nó một nguyên nhân là suy diễn, không phải quan sát. Ghi nhận hình dạng là việc nên làm; kết luận về nguyên nhân là việc nên tránh.
Một vấn đề khác là bạn chỉ nhìn thấy giá, không nhìn thấy lệnh. Khối lượng giao dịch hiển thị trên biểu đồ thường là khối lượng của broker bạn dùng, không phải toàn bộ thị trường. Với XAU/USD, thị trường giao dịch phi tập trung, nên không có một con số khối lượng chung cho tất cả. Điều này có nghĩa là một cây nến trông giống khối lệnh trên biểu đồ của broker A có thể trông khác trên biểu đồ của broker B. Các thuật ngữ vẫn dùng được, nhưng độ chính xác của chúng phụ thuộc vào nguồn dữ liệu bạn xem.
Vì các nguyên nhân không thể tách bạch, giá trị thực của bốn thuật ngữ này nằm ở chỗ chúng giúp bạn mô tả điều đang thấy một cách nhất quán. Chúng không giúp bạn dự đoán giá sẽ đi đâu. Nếu một người nói rằng giá chắc chắn quay đầu vì đã quét thanh khoản, người đó đang thêm một kết luận mà dữ liệu không có. Cách dùng an toàn là coi mỗi thuật ngữ như một nhãn dán tạm thời, và luôn giữ câu hỏi: nếu nhãn này sai thì sao. Câu trả lời cho câu hỏi đó chính là số tiền bạn chấp nhận mất.
Ví dụ với XAU/USD quanh 2.410,00 và số tiền 2.500.000 ₫
| Bước | Số tiền | Ghi chú |
|---|---|---|
| Số tiền nạp ban đầu | 2.500.000 ₫ | Giả định bạn chuyển khoản ngân hàng 2.500.000 ₫ vào tài khoản. |
| Giá tham chiếu của XAU/USD | 2.410,00 | Mức giá dùng làm gốc cho mọi phép tính bên dưới. |
| Khoảng giá bị bỏ trống phía trên | từ 2.412,00 đến 2.414,00 | Hai mức giá này do bạn tự đánh dấu trên biểu đồ, không phải số liệu công bố. |
| Mức thanh khoản phía trên | 2.415,00 | Mức giá bạn cho rằng có nhiều lệnh chờ; cũng do bạn tự chọn. |
| Giá quét lên đỉnh | 2.416,00 | Giá vượt qua mức 2.415,00 đúng 1,00 đơn vị giá. |
| Giá quay lại vùng bỏ trống | 2.413,00 | Giá quay xuống nằm giữa khoảng 2.412,00 và 2.414,00. |
| Số tiền cần để mở một lệnh | 500.000 ₫ | Phần tiền bạn tự tách ra cho một lệnh, không phải số tiền ký quỹ bắt buộc. |
| Số tiền còn lại sau khi tách | 2.000.000 ₫ | Lấy 2.500.000 ₫ trừ 500.000 ₫. |
Một pip trên một lô tiêu chuẩn của XAU/USD là con số thay đổi theo từng broker và theo kích thước hợp đồng, nên bài này không đưa ra một con số cố định. Broker có thể làm tròn giá, thu phí hoa hồng hoặc tính chênh lệch giá mua bán; các khoản đó cộng thêm vào chi phí và không nằm trong bảng trên.
Làm một lần, từng bước
Bạn sẽ thực hiện một lượt kiểm tra sáu bước trên một biểu đồ XAU/USD quanh 2.410,00, dùng số tiền 2.500.000 ₫ làm ví dụ. Mục đích là ghi lại dữ liệu và tự trả lời, không phải để vào lệnh.
- 01
Ghi lại mức giá thành hai con số
Chọn một vùng bạn cho là khối lệnh hoặc FVG và viết ra mức thấp nhất và cao nhất. Ví dụ, vùng từ 2.412,00 đến 2.414,00. Không dùng mô tả bằng lời như 'quanh đây'. Việc này giúp bạn kiểm tra lại sau mà không phải nhớ.
- 02
Chờ cây nến đóng cửa
Không kết luận gì khi nến còn đang chạy. Đợi đến khi giá đóng cửa rồi mới ghi lại con số đóng cửa. So sánh đóng cửa với đỉnh hoặc đáy trong nến để thấy giá đã quay đầu hay chưa. Đây là bước phân biệt dữ liệu hoàn tất với dữ liệu tạm thời.
- 03
Đo chênh lệch giữa mức bị quét và đỉnh quét
Nếu giá quét lên 2.416,00 từ mức thanh khoản 2.415,00, lấy 2.416,00 trừ 2.415,00 bằng 1,00 đơn vị giá. Con số này chỉ cho biết giá đã vượt bao xa. Nó không cho biết có lệnh lớn nào đã khớp hay không.
- 04
Tách số tiền chấp nhận mất
Lấy tổng số tiền trừ đi phần bạn sẵn sàng mất cho một lệnh. Ví dụ, 2.500.000 ₫ trừ 500.000 ₫ bằng 2.000.000 ₫. Phần còn lại không phải là tiền để vào thêm lệnh, mà là tiền bạn giữ nguyên. Nếu không giải thích được vì sao chọn 500.000 ₫, hãy dừng lại.
- 05
Kiểm tra xem bạn có tính được mức mất tối đa không
Nếu vùng rộng 2,00 đơn vị giá và bạn không biết điểm dừng lỗ nằm ở đâu trong vùng, bạn không tính được mức mất tối đa. Khi không tính được, hãy bỏ qua. Đây là lúc bạn tự bảo vệ mình khỏi việc đoán.
- 06
Ghi lại lý do bỏ qua hoặc theo dõi
Viết một dòng ngắn cho mỗi vùng bạn đã xem, kèm lý do bạn bỏ qua hoặc tiếp tục theo dõi. Ví dụ: 'quét 2.416,00, đóng cửa 2.414,50, không tính được mức mất tối đa, bỏ qua'. Việc ghi chép này giúp bạn nhận ra mình đang dựa vào dữ liệu hay vào suy đoán.
Lỗi mà hầu hết mọi người mắc phải ở đây
Lỗi phổ biến là thấy giá quét qua mức 2.415,00 rồi quay xuống liền cho rằng đó là bằng chứng các lệnh lớn đã hành động, rồi vào lệnh ngay. Thực tế cùng một hình dạng giá có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, và bạn chỉ đang nhìn thấy giá, không nhìn thấy lệnh. Cách làm đúng là ghi lại mức giá, chờ giá đóng cửa rồi mới đánh giá, và giữ số tiền mỗi lệnh ở mức bạn chấp nhận mất, ví dụ 500.000 ₫ trong 2.500.000 ₫. Nếu không giải thích được vì sao mình chọn mức đó, hãy bỏ qua kèo thay vì đoán.Tự kiểm tra
Giá quét lên 2.416,00 từ mức thanh khoản 2.415,00. Chênh lệch là bao nhiêu đơn vị giá, và nếu bạn tách 500.000 ₫ cho một lệnh từ 2.500.000 ₫ thì còn lại bao nhiêu?
Chênh lệch là 2.416,00 trừ 2.415,00 bằng 1,00 đơn vị giá. Số tiền còn lại là 2.500.000 ₫ trừ 500.000 ₫ bằng 2.000.000 ₫.
Vùng bỏ trống được đánh dấu từ 2.412,00 đến 2.414,00. Giá quay lại 2.413,00. Giá nằm ở đâu trong vùng đó?
2.413,00 nằm giữa 2.412,00 và 2.414,00, tức là nằm trong vùng bỏ trống đã đánh dấu.
Câu hỏi thường gặp tiếp theo
Vì sao cùng một vùng giá mà người này gọi là khối lệnh, người kia lại không?
Vì không có ngưỡng nào được công nhận chung để biến một cây nến thành khối lệnh. Mỗi người tự chọn một mức, ví dụ thân nến dài hơn 1,00 đơn vị giá trên khung 1 giờ, và mức đó thay đổi theo khung thời gian. Trên khung ngày, một cây nến có thân 1,50 đơn vị giá có thể bị bỏ qua, nhưng trên khung 15 phút thì nó được đánh dấu. Vì vậy hai người nhìn cùng biểu đồ XAU/USD quanh 2.410,00 vẫn có thể khoanh hai vùng khác nhau mà không ai sai về mặt kỹ thuật.
FVG có phải là một khoảng trống thật trên biểu đồ không?
Không. FVG chỉ là khoảng giữa hai cây nến liền kề nơi giá đi qua nhanh, chứ không phải một khoảng trống không có giao dịch nào. Trên thị trường liên tục, mọi mức giá vẫn được khớp, chỉ là khối lượng ở đó ít. Ví dụ vùng từ 2.412,00 đến 2.414,00 được gọi là FVG vì giá nhảy từ 2.412,00 lên 2.414,00 trong một cây nến. Cách gọi này mô tả tốc độ di chuyển, không mô tả một lỗ hổng trong dữ liệu.
Làm sao biết một mức giá có nhiều lệnh chờ hay không?
Bạn không biết chắc. Bạn chỉ thấy giá dừng lại hoặc đảo chiều quanh mức đó nhiều lần, và suy đoán rằng có lệnh chờ ở đó. Ví dụ mức 2.415,00 bị chạm ba lần trong một tuần rồi giá quay đầu, thì nhiều người gọi đó là thanh khoản. Nhưng số lần chạm không phải bằng chứng về số lệnh, vì dữ liệu lệnh chờ không được công bố. Đây là suy luận từ hình dạng giá, không phải số liệu kiểm chứng được.
Quét thanh khoản có khác gì một cú vượt mức bình thường?
Về hình dạng thì giống nhau, chỉ khác ở cách diễn giải. Một cú vượt mức bình thường là giá đi qua 2.415,00 và tiếp tục đi. Quét thanh khoản là giá vượt qua 2.415,00 lên 2.416,00 rồi quay xuống dưới mức cũ. Chênh lệch 2.416,00 trừ 2.415,00 bằng 1,00 đơn vị giá chỉ cho biết giá đã đi xa bao nhiêu, không cho biết vì sao nó quay lại. Cùng một hình dạng có thể do tin tức, do thiếu người mua, hoặc do nhiều nguyên nhân khác.
Nếu tôi muốn dùng bốn thuật ngữ này để vào lệnh thì cần thêm gì?
Cần một mức giá ghi cụ thể, một thời điểm đóng cửa để xác nhận, và một số tiền bạn chấp nhận mất. Ví dụ bạn ghi vùng 2.412,00 đến 2.414,00, chờ nến đóng cửa, và chỉ dùng 500.000 ₫ trong 2.500.000 ₫. Nếu không giải thích được vì sao chọn mức đó, hãy bỏ qua thay vì đoán. Bốn thuật ngữ này giúp bạn mô tả biểu đồ, không thay bạn ra quyết định.
Chi phí giao dịch ảnh hưởng thế nào đến các vùng này?
Chi phí làm khoảng cách giữa giá vào và giá ra phải lớn hơn mới có ý nghĩa. Một pip trên XAU/USD thay đổi theo từng broker và theo kích thước hợp đồng, nên không có con số cố định. Broker có thể làm tròn giá, thu hoa hồng hoặc tính chênh lệch giá mua bán, và các khoản đó cộng vào chi phí. Vì vậy một vùng rộng 1,00 đơn vị giá có thể không đủ để bù chi phí, tuỳ broker.
Các từ dùng trên trang này
- Khối lệnh
- Vùng giá được cho là nơi một lệnh lớn chưa khớp hết. Nó thường được đánh dấu bằng một cây nến có thân dài hoặc một đoạn giá đi ngang ngắn. Đây là tên gọi cho hình dạng giá, không phải bằng chứng có lệnh lớn thật.
- FVG
- Khoảng giữa hai cây nến liền kề nơi giá đi qua nhanh. Người ta cho rằng vùng đó chưa giao dịch đủ, nên giá có thể quay lại. Không có độ rộng cố định nào biến một khoảng trống thành FVG.
- Thanh khoản
- Các mức giá được cho là có nhiều lệnh chờ, thường quanh đỉnh hoặc đáy gần đây. Bạn chỉ suy đoán điều này từ việc giá dừng lại hoặc đảo chiều ở đó. Số lệnh chờ thật không được công bố.
- Quét thanh khoản
- Khi giá vượt qua một mức thanh khoản rồi quay đầu trở lại. Nhiều người cho rằng các lệnh lớn đã khớp vào phần thanh khoản đó. Cùng một hình dạng có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau.
- Đơn vị giá
- Mức thay đổi nhỏ nhất của giá được ghi trong ví dụ, ví dụ 1,00 đơn vị giá giữa 2.415,00 và 2.416,00. Nó dùng để đo chênh lệch giữa hai mức giá. Cách quy đổi đơn vị giá sang tiền phụ thuộc vào broker và kích thước hợp đồng.
Điều cần ghi nhớ
- Bốn thuật ngữ khối lệnh, FVG, thanh khoản và quét thanh khoản chỉ là tên gọi cho hình dạng giá, không phải bằng chứng về hành động của một nhóm người cụ thể.
- Không có ngưỡng chung nào xác nhận một vùng là khối lệnh hay FVG, nên hai người có thể đánh dấu hai vùng khác nhau trên cùng một biểu đồ.
- Hãy ghi mức giá thành hai con số cụ thể, chờ giá đóng cửa rồi mới đánh giá, và giữ số tiền mỗi lệnh ở mức bạn chấp nhận mất.
- Chi phí giao dịch như hoa hồng và chênh lệch giá mua bán thay đổi theo từng broker, nên khoảng cách giá phải đủ lớn mới có ý nghĩa.